O projekcie

Krajobraz zapachowy Lublina – olfaktoryczna historia miasta w XX wieku

Celem projektu jest opowiedzenie historii Lublina poprzez odwołanie się do zapachów. „Biografia” Lublina służy jako przykład dziejów jednego miasta w Europie Środkowo-Wschodniej w XX wieku. W prezentowanym studium przedstawione są wybrane miejsca i przestrzenie Lublina wraz ze związanymi z nimi krajobrazami zapachowymi oraz ich znaczenie w procesie kształtowania atmosfery miasta. W oparciu o historię codzienności analizowany jest także wpływ poszczególnych zapachów na mieszkańców i ich codzienne życie.

Zapachy odgrywają znaczącą rolę w procesie poznawania i doświadczania atmosfery miejsca. Odczuwane zapachy są klasyfikowane w kontekście społecznym i kulturowym, współtworząc symboliczny porządek i kształtując wyobrażenia dotyczące przestrzeni miejskiej. Prowadzenie badań odnoszących się do zapachów pozwala tym samym na lepsze poznanie i zrozumienie klimatu danego miejsca i jego historii. Analiza zapachów oraz zapachowych doświadczeń miasta będących udziałem jego mieszkańców służy badaniu zagadnień związanych z ciągłością i przemianami społecznymi oraz politycznymi w regionie.

Śledząc prowadzone na łamach prasy debaty dotyczące budowy systemu kanalizacji i podnoszenia poziomu higieny możliwe jest badanie procesów modernizacji i urbanizacji. Analizując jak pewne zapachy przypisywane są – w sposób stereotypowy – określonym miejscom, jesteśmy w stanie badać procesy społeczne, np. „olfaktoryczne” wyodrębnianie określonych grup pod kątem przynależności etnicznej czy klasowej. Odwołując się do poszczególnych studiów przypadku dotyczących np. zmiany zapachów tworzących atmosferę sklepów spożywczych, możemy prześledzić zagadnienia związane z zaopatrzeniem oraz konsumpcją dóbr, począwszy od drobnego handlu w okresie międzywojennym („sznurki, mydło i powidło”) po „puste półki” czasów PRL aż po współczesne, pozbawione naturalnych zapachów supermarkety. Prowadzone mogą być także badania rozwoju krajobrazu zapachowego przestrzeni Lublina w odniesieniu do takich kategorii jak: „ulica”, „podwórko”, „dzielnica”, gdzie historia codzienności analizowana jest w kontekście „wielkiej” historii regionu.